सिटीपोष्ट
काठमाडौं । रसुवामा निर्माणाधीन २१६ मेगावाट क्षमताको माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनाको पानी बहाव नियन्त्रण गर्ने वेयरगेट सञ्चालनमा आएको छ । आयोजनाको महत्वपूर्ण संरचनामध्ये एक मानिएको वेयरगेट उद्घाटन भएपछि आयोजना निर्माणले थप गति लिएको छ भने परियोजना सम्पन्न हुने चरण नजिक पुगेको जनाइएको छ ।
नेपालका लागि गणतन्त्र कोरियाका राजदूत पार्क थेयङले आज रसुवामा आयोजित विशेष समारोहबीच वेयरगेटको उद्घाटन गरेका हुन् । उद्घाटनसँगै आयोजनाको भौतिक प्रगति महत्वपूर्ण मोडमा पुगेको नेपालस्थित कोरियाली दूतावासले जनाएको छ ।
वेयरगेट नदीको पानीको बहाव नियन्त्रण गर्ने महत्वपूर्ण संरचना हो । जलविद्युत् आयोजनामा नदीको पानीलाई सुरुङमार्फत विद्युत्गृहसम्म पुर्याउन वेयरगेटको महत्वपूर्ण भूमिका रहन्छ । आयोजनाको निर्माणमा यो चरणलाई प्राविधिक हिसाबले निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ ।
उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै राजदूत पार्क थेयङले नेपाल र गणतन्त्र कोरियाबीचको विकास सहकार्य दशकौँ पुरानो रहेको उल्लेख गरे । उनले विगत ५२ वर्षदेखि कोरियाले नेपालको दिगो आर्थिक विकास, पूर्वाधार निर्माण र ऊर्जा क्षेत्रको विस्तारमा निरन्तर सहयोग गर्दै आएको बताए ।
उनले नेपालमा कोरियाली लगानीमा निर्माण भइरहेका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप बलियो बनाएको उल्लेख गरे । ऊर्जा क्षेत्रमा नेपालसँग सहकार्यका प्रशस्त सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै उनले माथिल्लो त्रिशूली–१ परियोजनालाई नेपाल–कोरिया ऊर्जा साझेदारीको ऐतिहासिक उदाहरणका रूपमा लिन सकिने बताए ।
नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीका हिसाबले यो आयोजना सबैभन्दा ठूलो परियोजनामध्ये एक मानिन्छ । आयोजना नदी प्रवाहमा आधारित जलविद्युत् परियोजना हो । निर्माण कम्पनीका अनुसार परियोजना सन् २०२७ को मध्यसम्ममा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
यस आयोजनामा ७० प्रतिशत ऋण र ३० प्रतिशत स्वपुँजीको मिश्रित लगानी रहेको छ । परियोजना निर्माणको जिम्मा नेपाल जल तथा ऊर्जा विकास कम्पनी प्रालिले लिएको छ । आयोजनाका प्रमुख प्रवर्द्धकहरूमा कोरिया साउथ इस्ट पावर कम्पनी र कोरिया ओभरसिज इन्फ्रास्ट्रक्चर एण्ड अर्बन डेभलपमेन्ट कर्पोरेशन रहेका छन् ।
परियोजनामा अन्तरराष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूको समेत ठूलो लगानी रहेको छ । ऋण लगानी गर्ने संस्थाहरूमा अन्तरराष्ट्रिय वित्त निगम, एसियाली विकास बैंक, एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंक तथा कोरियाली एक्जिम बैंक रहेका छन् । यी संस्थाहरूको सहभागिताले आयोजनाको वित्तीय संरचना बलियो बनेको जनाइएको छ ।
आयोजनाले सञ्चालनमा आएपछि नेपालको विद्युत् उत्पादन क्षमतामा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी सुख्खायाममा विद्युत् आपूर्ति सन्तुलन कायम गर्न आयोजनाले महत्वपूर्ण योगदान दिने विश्वास गरिएको छ । साथै, उत्पादित विद्युत्ले आन्तरिक खपतसँगै निर्यातको सम्भावना पनि बढाउने देखिएको छ ।
उद्घाटन कार्यक्रममा ऊर्जा मन्त्रालयका अधिकारी, कोरियाली दूतावासका प्रतिनिधि, आयोजनासँग सम्बन्धित विभिन्न निकायका पदाधिकारी तथा स्थानीय बासिन्दाको उपस्थिति रहेको थियो । स्थानीयवासीले आयोजना सम्पन्न भएपछि रोजगारी, सडक पहुँच र स्थानीय विकासमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरेका छन् ।
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालले जलविद्युत् क्षेत्रमा वैदेशिक लगानी आकर्षित गर्न विशेष प्राथमिकता दिँदै आएको छ । ऊर्जा क्षेत्रमा लगानीमैत्री वातावरण निर्माणसँगै ठूला परियोजनामा विदेशी लगानीकर्ताको चासो बढ्दै गएको छ । माथिल्लो त्रिशूली–१ आयोजना त्यसैको महत्वपूर्ण उदाहरणका रूपमा हेरिएको छ ।
ऊर्जा विज्ञहरूका अनुसार नेपालमा पर्याप्त जलस्रोत भएकाले जलविद्युत् उत्पादनको सम्भावना अत्यन्त ठूलो छ । यस्ता परियोजनाले विद्युत् निर्यातमार्फत विदेशी मुद्रा आर्जन, औद्योगिक विकास तथा आर्थिक समृद्धिमा दीर्घकालीन योगदान पुर्याउने विश्वास गरिएको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्