सिटीपोष्ट
काठमाडौँ, ३० असार । निरन्तर वर्षाका कारण उत्पन्न बाढी र पहिरोले देशभरको सडक सञ्जाल गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ । नेपाल प्रहरीले सोमबार साँझ ६ बजेसम्म सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार देशका डेढ दर्जनभन्दा बढी स्थानमा राजमार्ग अवरुद्ध भएका छन् भने कतिपय महत्वपूर्ण सडकखण्डमा पूर्ण रूपमा सवारी आवागमन नै रोकिएको छ । यसले यात्रु, ढुवानी तथा दैनिक जीवनमा प्रत्यक्ष असर पार्दै यातायात व्यवस्थामा संकटको अवस्था सिर्जना गरेको छ।
प्रहरीका अनुसार बागमती प्रदेश अन्तर्गत कान्ति लोकपथका विभिन्न खण्डहरू पहिरोका कारण बन्द भएका छन् । बागमती गाउँपालिका–३ भट्टेडाँडास्थित पाङ्दुर र टाकुर्चे क्षेत्रमा सडक पूर्ण रूपमा अवरुद्ध छ भने भालुखोलामा समेत पहिरो खस्दा यातायात ठप्प भएको छ। यसैगरी, हेटौँडा–ठिंगन–बागमती–ललितपुर खण्डमा सवारी सञ्चालन रोकिएको छ, जसले राजधानीसँगको वैकल्पिक सम्पर्क मार्गसमेत प्रभावित बनाएको छ ।
मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तर्गत भोजपुर नगरपालिका–५ बोखिम क्षेत्रमा भने आंशिक रूपमा यातायात सञ्चालनमा आएको छ, जहाँ सडक एकतर्फी खुलाइएको प्रहरीले जनाएको छ । तर, सोही लोकमार्गका पाँचथरको याङवरक गाउँपालिका–१, २ र ३ क्षेत्रमा भने पूर्ण रूपमा यातायात बन्द रहेको छ । पूर्वी क्षेत्रमा मेची राजमार्गको इलाम नगरपालिका–९ राजदुवाली खण्डमा पनि सवारी सञ्चालन ठप्प भएको छ ।
बीपी राजमार्गको खुर्कोट–नेपालथोक–कटुन्जेबेसी खण्डमा समेत पहिरोका कारण यातायात अवरुद्ध भएको छ । यो मार्ग राजधानीलाई पूर्वी तराईसँग जोड्ने प्रमुख राजमार्ग भएकाले यसको अवरोधले यात्रु र मालवाहक सवारीमा व्यापक असर पारेको छ । त्यस्तै, अरनिको राजमार्गअन्तर्गत कोदारी सडक खण्ड भने आंशिक रूपमा खुला राखिएको छ, जहाँ एकतर्फी यातायात सञ्चालन भइरहेको छ ।
काठमाडौँ उपत्यकालाई तराईसँग जोड्ने अर्को महत्वपूर्ण मार्ग हेटौँडा–काठमाडौं खण्डमा पनि सवारी आवागमन पूर्ण रूपमा रोकिएको छ । हेटौँडा–भैँसे–भीमफेदी–देउराली–सिस्नेरी हुँदै काठमाडौं जोड्ने सडकमा जोखिम बढेपछि सवारी सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाइएको हो । फाखेल–कुलेखानी खण्ड पनि बन्द हुँदा राजधानीतर्फको आवागमन थप जटिल बनेको छ ।
गण्डकी प्रदेशमा पोखरा–ताङतिङ भित्री सडक पहिरोका कारण अवरुद्ध भएको छ भने नयाँ पुल–घान्द्रुक खण्डमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन भइरहेको छ । लुम्बिनी प्रदेशमा अर्घाखाँचीको सालझण्डी–ढोरपाटन सडकखण्ड अन्तर्गत पाणिनि–२ ढुंग्रेखोलामा यातायात पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ । त्यसैगरी, मदन भण्डारी राजमार्गको गुल्मी छत्रकोट–३ काउले क्षेत्रमा पहिरो खस्दा सडक अवरुद्ध भएको छ ।
कालिगण्डकी करिडोर अन्तर्गत राक्से क्षेत्रमा सडक अवरुद्ध भएको प्रहरीले जनाएको छ । कर्णाली प्रदेशमा पनि यातायात सञ्जाल प्रभावित भएको छ, जहाँ हुम्लाको खार्पुनाथ–५ बिसौनी र कालिकोटको शुभकालिका गाउँपालिकामा सडक अवरुद्ध भएको छ । यसले दुर्गम क्षेत्रका नागरिकको आवागमन र आवश्यक वस्तुको आपूर्तिमा थप चुनौती सिर्जना गरेको छ ।
यसबीच, जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरले उच्च जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै दुई प्रमुख सडकखण्डमा सवारी आवागमन पूर्ण रूपमा रोक्ने निर्णय गरेको छ । कुलेखानी–काठमाडौं सडक र कान्ति लोकपथमा सोमबार साँझदेखि अर्को सूचना जारी नभएसम्म सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी बसन्त अधिकारीले जानकारी दिनुभयो । यात्रुको सुरक्षा र सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि यस्तो निर्णय गरिएको प्रशासनले स्पष्ट पारेको छ ।
प्रशासनका अनुसार कान्ति लोकपथ प्रयोग गर्ने सवारी साधनलाई मकवानपुरको चौघडामा ‘होल्ड’ गरिनेछ भने हेटौँडा–भीमफेदी–कुलेखानी–सिस्नेरी–काठमाडौं खण्डमा चल्ने सवारीलाई हेटौँडाको चौकीटोलमा रोकिने व्यवस्था गरिएको छ । विशेषगरी साँझ ५ बजेदेखि मंगलबार बिहान ५ बजेसम्म उक्त मार्गमा सवारी सञ्चालन पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको छ । प्रशासनले यातायात व्यवसायी, चालक तथा सर्वसाधारणलाई जोखिमपूर्ण अवस्थामा यात्रा नगर्न र सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरेको छ ।
सडक अवरोधसँगै वर्षाको तीव्रता पनि चिन्ताजनक रूपमा बढेको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा मकवानपुरगढी र म्याग्दीमा समान १२१ मिलिमिटर वर्षा भएको छ, जुन अति भारी वर्षाको श्रेणीमा पर्छ । त्यसैगरी सुनसरीमा ११७ मिलिमिटर र उदयपुरमा १०६ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । काठमाडौँको चन्द्रागिरि क्षेत्रमा ९३.६ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको छ, जुन राजधानीमा पनि उच्च वर्षा भइरहेको संकेत हो ।
अन्य जिल्लाहरूमा पनि उल्लेख्य वर्षा भएको छ । सिन्धुलीमा ९३, पाल्पामा ९८, चितवनमा ८४, नवलपुरमा ८५, झापामा ८४, सिन्धुपाल्चोकमा ६८, ताप्लेजुङमा ६४, सोलुखुम्बुमा ५८ तथा कैलाली र बाँकेमा ५७–५७ मिलिमिटर वर्षा भएको विवरण विभागले सार्वजनिक गरेको छ । अधिकांश क्षेत्रमा मध्यमदेखि भारी वर्षा भइरहेको छ भने केही स्थानमा अति भारी वर्षा भएको जनाइएको छ ।
मौसमविद् मीनकुमार अर्यालका अनुसार हाल देशभर मनसुनी वायु सक्रिय रहेको छ र मनसुनको न्यून चापीय रेखा तराई भूभाग नजिक सरदर स्थानभन्दा केही माथि रहेकाले वर्षा भइरहेको हो । उहाँले वर्षा गराउने मौसमी प्रणाली रातिको समयमा अझ सक्रिय हुने सम्भावना रहेको भन्दै राति वर्षा थप बढ्न सक्ने चेतावनी दिनुभयो ।
विभागले विशेषगरी कोशी प्रदेशका पहाडी र तराई क्षेत्रका केही स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षा तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको जनाएको छ । यसले नदीमा जलस्तर वृद्धि, पहिरोको जोखिम र सडक अवरोध थप बढ्न सक्ने संकेत गर्दछ ।
हालसम्म मकवानपुरमा मानवीय क्षति नभएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको भए पनि सडक अवरुद्ध, यातायात ठप्प र निरन्तर वर्षाले जनजीवन प्रभावित भएको छ । विशेषगरी लामो दूरीका यात्रु, ढुवानी व्यवसाय र आपत्कालीन सेवामा निर्भर समुदायले कठिनाइ भोगिरहेका छन् ।
समग्र रूपमा हेर्दा, अविरल वर्षाले देशको यातायात पूर्वाधारको संवेदनशीलता पुनः उजागर गरेको छ । प्रत्येक वर्ष मनसुन सुरु भएसँगै सडक अवरोध दोहोरिने समस्या समाधानका लागि दीर्घकालीन पूर्वतयारी, जोखिम व्यवस्थापन र संरचनागत सुधारको आवश्यकता पुनः देखिएको छ ।
हालको परिस्थितिले तत्काल सतर्कता, सुरक्षित यात्रा व्यवस्थापन र समन्वित सरकारी पहलको आवश्यकता औंल्याएको छ । आगामी केही दिन वर्षा अझ बढ्ने पूर्वानुमानसँगै सम्बन्धित निकायले समयमै आवश्यक कदम चाल्न नसके जोखिम थप जटिल बन्न सक्ने देखिन्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्