हाइड्रो र निर्जीवन बीमा खस्किँदा शेयर बजार राताम्मे

काठमाडौँ, ११ भदौ । रसुवा तथा आसपासका जिल्लामा आएको विनाशकारी बाढीको प्रभाव नेपालको शेयर बजारमा समेत देखिएको छ । विशेषगरी जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेको खबर सार्वजनिक भएपछि हाइड्रोपावर कम्पनीका शेयरमा बिक्री चाप बढ्दा समग्र बजार उच्च अंकले ओरालो लागेको छ । बाढीको जोखिमसँगै आयोजनाको भौतिक क्षति, विद्युत् उत्पादनमा अवरोध र बीमा दाबी बढ्न सक्ने आकलनले सम्बन्धित कम्पनीका लगानीकर्ताको मनोविज्ञान प्रभावित भएको देखिएको छ ।

नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज लिमिटेड (नेप्से) का अनुसार बुधबार बजार परिसूचक नेप्से ३५ दशमलव ९२ अंकले घटेको छ । १ दशमलव ३८ प्रतिशतको गिरावटसँगै नेप्से परिसूचक २ हजार ५५८ दशमलव ३५ अंकमा झरेको हो । बाढीबाट जलविद्युत् आयोजनासहित प्रसारण पूर्वाधारमा क्षति पुगेको विवरण सार्वजनिक भइरहेका बेला हाइड्रोपावर कम्पनीका शेयरमा देखिएको गिरावटले बजारलाई थप दबाबमा पारेको हो ।

कुल ३४८ कम्पनीका १ करोड ३५ लाख ८२ हजार ३२० कित्ता शेयर कारोबार भएका छन् । ती शेयरको कुल कारोबार रकम ४ अर्ब ७७ करोड ३८ लाख ५७ हजार ६५७ रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्ला दुई कारोबार दिनको तुलनामा कारोबार रकम बढे पनि बजार परिसूचक भने लगातार तेस्रो दिन ओरालो लागेको छ ।

बाढीबाट प्रत्यक्ष प्रभावित जलविद्युत् आयोजनासँग सम्बन्धित कम्पनीका शेयरमा उल्लेख्य गिरावट देखिएको छ । रसुवागढी हाइड्रोपावरका लगानीकर्ताले १५ प्रतिशत, मैलुङ खोला हाइड्रोपावरका लगानीकर्ताले १४ दशमलव ९९ प्रतिशत, त्रिशूली जलविद्युत्का लगानीकर्ताले १२ दशमलव ९५ प्रतिशत, माथिल्लो मैलुङ खोलाका लगानीकर्ताले ११ दशमलव ५६ प्रतिशत तथा साञ्जेन जलविद्युत्का लगानीकर्ताले ११ दशमलव १८ प्रतिशतसम्म घाटा व्यहोरेका छन् ।

बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनामा भएको क्षतिले कम्पनीको उत्पादन, आम्दानी र सञ्चालन खर्चमा असर पर्न सक्ने सम्भावनाले लगानीकर्ताको चिन्ता बढाएको देखिन्छ । साथै, क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माणमा लाग्ने समय र लागत तथा बीमा दाबीको वास्तविक अवस्थाबारे स्पष्ट विवरण आउन बाँकी रहेकाले बजारमा अनिश्चितता बढेको छ ।

यता आज सर्वोत्तम पेन्ट्सका लगानीकर्ताले सबैभन्दा धेरै नाफा कमाएका छन् । कम्पनीको शेयर मूल्य १५ प्रतिशतले बढेको नेप्सेले जनाएको छ । बजार समग्रमा घटे पनि केही कम्पनीमा भने खरीद चाप देखिएको हो ।
कारोबार रकमका आधारमा आज चिलिमे हाइड्रोपावर अगाडि रहेको छ ।

उक्त कम्पनीको २० करोड ५६ लाख ८६ हजार ८६२ रुपैयाँ बराबरको शेयर किनबेच भएको छ । जलविद्युत् क्षेत्रकै कम्पनी उच्च कारोबारमा पर्नुले यस क्षेत्रमा लगानीकर्ताको चासो र जोखिम व्यवस्थापनसम्बन्धी गतिविधि बढेको संकेत गरेको छ ।

यसअघि साताको पहिलो दिन सोमबार नेप्से १९ दशमलव १३ अंकले घटेको थियो । त्यस दिन ३ अर्ब २३ करोड ९७ लाख ६० हजार ५४९ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो । मंगलबार पनि बजार ५ दशमलव ३० अंकले घट्दै ४ अर्ब १० करोड ९७ लाख ५१ हजार ७३० रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको थियो ।

यसरी लगातार तीन कारोबार दिन बजार घट्दा प्राकृतिक विपद्का कारण प्रभावित जलविद्युत् कम्पनीको अवस्था, क्षतिको यकिन विवरण र पुनःस्थापनाको गति आगामी दिनमा शेयर बजारका लागि महत्वपूर्ण विषय बन्ने देखिएको छ ।