सिटीपोष्ट
काठमाडौं, ९ चैत । रसुवा जिल्लाको मैलुङ खोलामा निर्माण प्रस्ताव गरिएको अपर मैलुङ–ए जलविद्युत् आयोजना कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरेको छ । ६.४२ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजना निजी क्षेत्रको लगानीमा अघि बढाइँदैछ । जलविद्युत् उत्पादनमार्फत ऊर्जा आत्मनिर्भरता हासिल गर्ने राष्ट्रिय लक्ष्यसँग जोडिएको यो परियोजना आगामी दशकसम्म सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखिएको छ ।
ऊर्जा क्षेत्रमा सक्रिय निजी कम्पनी इनर्जी इन्जिनियरिङ प्रा.लि. ले प्रवद्र्धन गरिरहेको यस आयोजनाले रसुवाको दुर्गम क्षेत्रको जलस्रोत उपयोग गर्दै विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना बनाएको छ । मैलुङ खोलाको पानी उपयोग गरी उत्पादन गरिने विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिनेछ, जसले स्थानीय तथा राष्ट्रियस्तरमा विद्युत् आपूर्तिमा योगदान पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
उपलब्ध विवरणअनुसार आयोजना निर्माणका लागि २०६८ साल पुस ११ गते अनुमति प्राप्त भएको थियो । सो अनुमतिअनुसार २१०३ साल असोज १० गतेसम्म उत्पादन अनुमति अवधि कायम रहनेछ । यसले करिब ३५ वर्षको दीर्घकालीन सञ्चालन अवधि सुनिश्चित गरेको छ, जसले लगानीकर्तालाई स्थायित्व र प्रतिफलको आधार प्रदान गर्ने विश्वास गरिएको छ ।
६.४२ मेगावाट क्षमताको यो आयोजना मध्यम स्तरको रन–अफ–रिभर प्रविधिमा आधारित हुनेछ । यस प्रकारका आयोजनाले नदीको बहावलाई स्थायी रूपमा परिवर्तन नगरी वातावरणमैत्री ढंगले ऊर्जा उत्पादन गर्ने भएकाले पछिल्लो समय यस्ता परियोजनामा जोड दिइँदै आएको छ ।
आयोजनाबाट उत्पादन हुने विद्युत् नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको प्रसारण प्रणालीमा जोड्ने तयारी गरिएको छ । यसका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण, ट्रान्समिसन लाइन विस्तार तथा सबस्टेशन व्यवस्थापनमा समेत ध्यान दिइने जनाइएको छ । आयोजना सम्पन्न भएपछि स्थानीय क्षेत्रका बासिन्दाले रोजगारी तथा पूर्वाधार विकासका अवसरसमेत प्राप्त गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
प्रवद्र्धक कम्पनी इनर्जी इन्जिनियरिङ प्रा.लि.. ले परियोजनाको डिजाइन, निर्माण तथा व्यवस्थापनका लागि आवश्यक प्राविधिक जनशक्ति परिचालन गरिरहेको जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार आयोजनाको वित्तीय व्यवस्थापन, वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन तथा स्थानीय सरोकारवालासँग समन्वयका कामहरू पनि क्रमशः अघि बढाइँदैछन् ।
जलविद्युत् क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार नेपालमा उपलब्ध जलस्रोतको सदुपयोग गर्न यस्ता मध्यम आकारका आयोजनाहरू महत्वपूर्ण हुन्छन् । विशेषगरी दुर्गम क्षेत्रमा साना तथा मध्यम क्षमताका परियोजनाले स्थानीय विकासलाई टेवा पु¥याउनुका साथै ऊर्जा उत्पादनमा उल्लेखनीय योगदान दिन सक्छन् ।सरकारले पनि निजी क्षेत्रलाई जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी गर्न प्रोत्साहन गर्दै आएको छ ।
त्यसको परिणामस्वरूप पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न नदी तथा खोलामा यस्ता परियोजनाहरू अघि बढिरहेका छन् । अपर मैलुङ–ए आयोजना पनि त्यही नीतिको परिणामस्वरूप अघि बढेको परियोजनामध्ये एक हो ।यद्यपि, यस्ता आयोजनाहरू कार्यान्वयनका क्रममा भौगोलिक जटिलता, लगानी व्यवस्थापन, वातावरणीय चुनौती तथा स्थानीय सहमति जस्ता विषयहरू महत्वपूर्ण हुने गर्छन् ।
ती चुनौतीहरूलाई प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्न सके आयोजनाको सफल कार्यान्वयन सम्भव हुने जानकारहरू बताउँछन् ।
अपर मैलुङ–ए जलविद्युत् आयोजना ऊर्जा उत्पादन वृद्धि गर्ने मात्र नभई स्थानीय आर्थिक विकास, रोजगारी सिर्जना र पूर्वाधार विस्तारमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ । यदि निर्धारित समयमै निर्माण सम्पन्न भई सञ्चालनमा आएमा यसले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा थप उपलब्धि थप्ने विश्वास गरिएको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्