सिटीपोष्ट
काठमाडौं, ८ चैत । देशमा ऊर्जा आत्मनिर्भरता हासिल गर्ने लक्ष्यसहित जलविद्युत् क्षेत्रको विकासलाई तीव्रता दिइरहेका बेला खानीखोला जलविद्युत् आयोजना महत्वपूर्ण परियोजनाका रूपमा अगाडि बढाइएको छ। काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको खानीखोला क्षेत्रमा निर्माण प्रस्ताव गरिएको यस आयोजनाले आगामी दिनमा राष्ट्रिय विद्युत् उत्पादनमा उल्लेखनीय योगदान पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
४० मेगावाट क्षमताको यस आयोजना ‘ग्रीन लाइफ इनर्जी प्रालि’मार्फत विकास गरिँदैछ। कम्पनीको कार्यालय ललितपुरको कुपण्डोलस्थित सिरिन भवनमा रहेको छ। सन् २०११ (वि.सं. २०६८ वैशाख २८) मा अनुमति प्राप्त गरेको यो आयोजनाको अनुमतिपत्र सन् २०४६ (वि.सं. २१०३ वैशाख २७) सम्म कायम रहनेछ। दीर्घकालीन अवधिसम्म सञ्चालन हुने यो आयोजना ऊर्जा क्षेत्रमा स्थायित्व र लगानी आकर्षणको दृष्टिले समेत महत्वपूर्ण मानिएको छ ।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयअन्तर्गतको सम्बन्धित निकायबाट अनुमति प्राप्त यस आयोजनाले खानीखोला क्षेत्रको जलस्रोत उपयोग गर्दै विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना बनाएको छ। आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमार्फत वितरण गरिनेछ, जसले देशभर विद्युत् आपूर्तिमा सहजता ल्याउने विश्वास गरिएको छ ।
नेपालमा पछिल्लो समय जलविद्युत् क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको लगानी उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको छ। खानीखोला जस्ता मध्यम क्षमताका आयोजनाहरूले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै पूर्वाधार विकासमा समेत टेवा पु¥याउँदै आएका छन्। यस आयोजनाले पनि निर्माण तथा सञ्चालन चरणमा स्थानीय जनशक्तिलाई प्राथमिकता दिने योजना बनाएको जनाइएको छ।
स्थानीय स्तरमा सडक, पुल, विद्युत् लाइन विस्तार लगायतका पूर्वाधार विकासमा समेत आयोजना उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत शिक्षा, स्वास्थ्य र वातावरण संरक्षणका क्षेत्रमा समेत योगदान पु¥याउने कम्पनीले जनाएको छ ।
यद्यपि, जलविद्युत् आयोजना निर्माणसँगै वातावरणीय प्रभाव, स्थानीय बासिन्दाको सरोकार र प्राकृतिक स्रोतको दीगो उपयोगजस्ता विषयहरू पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहने विज्ञहरू बताउँछन्। त्यसैले आयोजना कार्यान्वयनका क्रममा वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन लाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
ऊर्जा क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार नेपालमा अझै पनि जलविद्युत् उत्पादनको ठूलो सम्भावना रहेको छ, तर त्यसको पूर्ण उपयोग हुन सकेको छैन। यस्ता आयोजनाहरूले दीर्घकालीन रूपमा ऊर्जा संकट समाधान गर्न सहयोग पु¥याउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ ।
सरकारले पनि निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्दै जलविद्युत् उत्पादन बढाउने नीति अवलम्बन गर्दै आएको छ। यसै सन्दर्भमा खानीखोला जलविद्युत् आयोजना जस्ता परियोजनाहरूलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ ।
खानीखोला जलविद्युत् आयोजना सफलतापूर्वक कार्यान्वयन भएमा ऊर्जा उत्पादन वृद्धि, स्थानीय विकास र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। आयोजना समयमै सम्पन्न गर्न सके देशको ऊर्जा क्षेत्रमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल हुने देखिन्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्