तादीखोला जलविद्युत् आयोजना निर्माण तयारीमा, ६.६ मेगावाट विद्युत् उत्पादन लक्ष्य

काठमाडौं, ८ चैत । नेपालमा साना तथा मध्यम जलविद्युत् आयोजनामार्फत ऊर्जा उत्पादन वृद्धि गर्ने लक्ष्यअनुसार तादीखोला जलविद्युत् आयोजना अगाडि बढाइएको छ । ६.६ मेगावाट क्षमताको यस आयोजना सम्पन्न भएपछि स्थानीय तथा राष्ट्रिय विद्युत् आपूर्तिमा सकारात्मक योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

तादीखोला नदीमा आधारित यस आयोजना हिरारत्न हाइड्रोपावर प्रालिमार्फत विकास गरिँदैछ । कम्पनीको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौं–५, कालोपुलमा रहेको छ । वि.सं. २०६८ असोज ४ गते अनुमति प्राप्त गरेको यस आयोजनाको उत्पादन अनुमतिपत्र वि.सं. २१०३ असोज ३ गतेसम्म कायम रहनेछ । दीर्घकालीन अवधिसम्म सञ्चालन हुने यस आयोजनाले निजी क्षेत्रको लगानीमार्फत ऊर्जा उत्पादन विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएको छ ।

नेपालमा पछिल्लो समय जलविद्युत् क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको सक्रियता बढ्दै गएको छ । विशेषगरी तादीखोला जस्ता साना क्षमताका आयोजनाहरूले स्थानीय स्तरमा विद्युत् पहुँच विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने गरेका छन् । ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रहरूमा ऊर्जा उपलब्ध गराउँदै यस्ता परियोजनाले स्थानीय जनजीवन सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

आयोजनाबाट उत्पादन हुने विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमार्फत वितरण गरिने योजना छ । यसले विद्युत् आपूर्ति सुदृढ बनाउनुका साथै लोडसेडिङको समस्या न्यूनीकरणमा पनि सहयोग पु¥याउने विश्वास गरिएको छ । यद्यपि हाल देशमा लोडसेडिङको समस्या धेरै हदसम्म समाधान भइसके पनि बढ्दो औद्योगिक र घरेलु मागलाई धान्न थप उत्पादन आवश्यक रहेको ऊर्जा विज्ञहरू बताउँछन् ।

तादीखोला जलविद्युत् आयोजनाले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । निर्माण चरणमा श्रमिक, प्राविधिक तथा अन्य जनशक्तिको आवश्यकता पर्ने भएकाले यसले स्थानीय युवाहरूलाई रोजगारीका अवसर उपलब्ध गराउनेछ । साथै, सडक, पुल र अन्य पूर्वाधार विकासमा समेत आयोजनाको योगदान रहनेछ ।

कम्पनीले सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत स्थानीय समुदायसँग सहकार्य गर्दै शिक्षा, स्वास्थ्य र वातावरण संरक्षणका क्षेत्रमा पनि सहयोग गर्ने योजना बनाएको जनाएको छ । यस्ता पहलहरूले आयोजना र स्थानीय बासिन्दाबीच सहकार्य र विश्वास बढाउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।

यद्यपि, जलविद्युत् आयोजना निर्माणसँगै वातावरणीय प्रभाव, नदीको प्राकृतिक बहाव, जैविक विविधता र स्थानीय बासिन्दाको सरोकारलाई ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । त्यसैले वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (ईआइए) लाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा सरोकारवालाहरूले जोड दिएका छन् ।

सरकारले ऊर्जा उत्पादन वृद्धि गर्ने रणनीतिअनुसार निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्दै आएको छ । तादीखोला जस्ता साना आयोजना पनि समग्र ऊर्जा सन्तुलन कायम गर्न महत्वपूर्ण हुने भएकाले यस्ता परियोजनालाई प्राथमिकता दिइएको छ ।

तादीखोला जलविद्युत् आयोजना सफलतापूर्वक सम्पन्न भएमा ६.६ मेगावाट विद्युत् उत्पादन थपिनेछ, जसले स्थानीय विकास, रोजगारी सिर्जना र ऊर्जा आपूर्ति सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ । आयोजना समयमै सम्पन्न भएमा देशको ऊर्जा क्षेत्रमा साना आयोजनाहरूको योगदान थप स्पष्ट रूपमा देखिनेछ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्