सिटीपोष्ट
काठमाडौँ, ५ चैत । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन २०८२ को सम्पूर्ण प्रक्रिया औपचारिक रूपमा निष्कर्षतर्फ उन्मुख हुँदै गर्दा निर्वाचन आयोगले आज निर्वाचन परिणामसहितको समग्र प्रतिवेदन राष्ट्रपति समक्ष बुझाउने तयारी गरेको छ । यससँगै नयाँ सरकार गठनका लागि संवैधानिक प्रक्रिया औपचारिक रूपमा प्रारम्भ हुने चरणमा प्रवेश गर्नेछ ।
निर्वाचन आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जिसीका अनुसार बिहीबार बिहान ११ः३० बजे समानुपातिकतर्फ निर्वाचित सांसदहरूलाई प्रमाणपत्र वितरण गरिनेछ । सोही दिन दिउँसो आयोगले निर्वाचनको विस्तृत प्रतिवेदन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल समक्ष प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ ।
निर्वाचन प्रतिवेदन राष्ट्रपतिसमक्ष पेश भएसँगै नेपालको संविधान, २०७२ को धारा ७६ (१) अनुसार सरकार गठनका लागि आह्वान गर्ने संवैधानिक बाटो खुल्नेछ । यसले हालसम्मको राजनीतिक अनौपचारिक छलफललाई औपचारिक प्रक्रियामा रूपान्तरण गर्नेछ ।
संविधानअनुसार प्रतिनिधिसभामा स्पष्ट बहुमत प्राप्त दलको संसदीय दलको नेता प्रधानमन्त्री नियुक्त हुने व्यवस्था रहेकाले यस चरणलाई सरकार गठनको निर्णायक सुरुआतका रूपमा हेरिएको छ ।
यसपटकको निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ले स्पष्ट बहुमत हासिल गर्दै प्रतिनिधिसभामा एकल सरकार गठन गर्ने स्थिति बनाएको छ । २७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा रास्वपाका कुल १८२ सांसद निर्वाचित भएका छन्, जुन दुई तिहाइ नजिकको जनादेश मानिन्छ ।
यो परिणामले नेपाली राजनीतिक परिदृश्यमा महत्वपूर्ण परिवर्तनको संकेत गरेको विश्लेषण गरिन्छ, जहाँ नयाँ शक्तिको उदयसँगै परम्परागत दलहरूको प्रभाव घटेको देखिएको छ ।
निर्वाचन आयोगले समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ ११० सांसद निर्वाचित गरेको छ, जसको प्रमाणपत्र बिहीबार वितरण गरिनेछ ।
समानुपातिकतर्फ रास्वपाबाट ५७ सांसद निर्वाचित भएका छन् । त्यस्तै नेपाली कांग्रेसबाट २०, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) बाट १६, नेकपाबाट ९, श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट चार÷चार जना निर्वाचित भएका छन् ।
प्रत्यक्ष (पहिलो हुने निर्वाचित हुने) प्रणालीतर्फ १६५ मध्ये रास्वपाले १२५ सिट जितेको छ भने कांग्रेसले १८, एमालेले ९, नेकपाले ८, श्रम संस्कृति पार्टीले ३ तथा राप्रपा र स्वतन्त्र उम्मेदवारले एक÷एक सिट जितेका छन् ।
यी परिणामहरूले प्रतिनिधिसभामा नयाँ शक्ति सन्तुलन निर्माण भएको देखाउँछन्, जहाँ रास्वपा प्रमुख शक्ति बनेको छ ।
निर्वाचन आयोगले प्रतिवेदन बुझाएपछि बेलुकी ५ः३० बजे केन्द्रीय कार्यालयस्थित मिडिया सेन्टरमा पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्ने तयारी पनि गरेको छ । यसमार्फत निर्वाचन प्रक्रिया, परिणाम र समग्र व्यवस्थापनबारे विस्तृत जानकारी सार्वजनिक गरिनेछ ।
यसलाई निर्वाचन प्रक्रियाको पारदर्शिता र उत्तरदायित्व सुनिश्चित गर्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ ।
निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भइसकेपछि पनि सरकार गठन प्रक्रिया औपचारिक रूपमा सुरु हुन बाँकी रहँदा राजनीतिक दलहरू आन्तरिक तयारीमा व्यस्त थिए । अब भने प्रतिवेदन पेशसँगै राजनीतिक संक्रमणको नयाँ चरण सुरु हुनेछ ।
विशेषगरी स्पष्ट बहुमत प्राप्त दलका रूपमा रास्वपाले सरकार गठन, नेतृत्व चयन र नीतिगत प्राथमिकता तय गर्ने जिम्मेवारी सम्हाल्नुपर्नेछ ।
नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया सुरु हुन लाग्दा जनतामा उच्च अपेक्षा देखिएको छ । सुशासन, आर्थिक सुधार, सेवा प्रवाहमा सुधार र भ्रष्टाचार नियन्त्रणजस्ता विषयमा तत्काल परिणाम देखाउनुपर्ने दबाब नयाँ सरकारमाथि रहनेछ ।
निर्वाचनमार्फत प्राप्त जनादेशलाई नीतिगत र व्यवहारिक उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्न सक्नु नै अबको मुख्य चुनौती हुनेछ ।
निर्वाचन आयोगले बिहीबार राष्ट्रपति समक्ष प्रतिवेदन बुझाउने तयारीसँगै प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ को औपचारिक अध्याय समापनतर्फ पुगेको छ ।
अबको चरण भनेको सरकार गठन र शासन सञ्चालनको हो, जहाँ प्राप्त जनादेशलाई कार्यान्वयनमा रूपान्तरण गर्ने परीक्षा सुरु हुनेछ । संवैधानिक प्रक्रिया अघि बढेसँगै देश नयाँ राजनीतिक चरणमा प्रवेश गर्दैछ, जसले आगामी दिनमा शासनको स्वरूप, नीतिगत दिशा र सार्वजनिक जीवनमा प्रभाव पार्नेछ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्