“आगो लगाउने र ध्वंस मच्चाउनेहरू हार्नेछन्, गणतन्त्र र परिवर्तन ल्याउनेहरू जित्नेछन्”

रुकुम, ३ फागुन । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक प्रचण्डले आगो लगाउने र ध्वंस मच्चाउनेहरू हार्नेछन्, गणतन्त्र र परिवर्तन ल्याउनेहरूले जित्ने बताउनुभएको छ । शनिबार रुकुम पूर्वको चुनबाङमा आयोजित जनभेटघाट कार्यक्रम उहाँले हिंसा, आगजनी र अस्थिरताको राजनीतिविरुद्ध कडा चेतावनी दिँदै गणतन्त्र र परिवर्तनको पक्षमा उभिन मतदातालाई आह्वान गर्नुभयो ।

प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा नेकपा संयोजक ‘प्रचण्ड’ले पूर्वी रुकुमको पहाडी बस्ती चुनबाङ, जहाँबाट माओवादी आन्दोलनको प्रारम्भिक चरणमा राजनीतिक गतिविधि तीव्र भएको इतिहास जोडिन्छ, त्यहीँबाट प्रचण्डले वर्तमान राजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई ‘दुई धारको संघर्ष’को रूपमा चित्रण गर्नुभयो । एकातिर आगो र हल्लाको राजनीति, अर्कोतिर स्थिरता र उपलब्धिको रक्षा । उहाँको भनाइमा, “आगो लगाउने र ध्वंस मच्चाउनेहरू हार्नेछन्, गणतन्त्र र परिवर्तन ल्याउनेहरू जित्नेछन्।”

प्रचण्डले हालैको निर्वाचन सन्दर्भ उल्लेख गर्दै अस्थिरता र हिंसात्मक प्रवृत्तिले दीर्घकालीन जनमत प्राप्त गर्न नसक्ने तर्क राख्नुभयो । उहाँले प्रत्यक्ष रूपमा कुनै दल वा समूहको नाम नलिए पनि ‘आगो’ र ‘ध्वंस’ जस्ता शब्द प्रयोग गर्दै निर्वाचनको वातावरण बिगार्ने प्रयासप्रति संकेत गर्नुभएको विश्लेषकहरूको बुझाइ छ ।

नेपालको सन्दर्भमा विगतका निर्वाचनहरूमा देखिएका आचारसंहिता उल्लङ्घन, प्रचार–प्रसारमा आक्रामकता र स्थानीय स्तरमा भएका झडपहरूलाई स्मरण गराउँदै उहाँले मतदाताले विवेकपूर्ण निर्णय लिनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो । लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई बलियो बनाउन निर्वाचन शान्तिपूर्ण र विश्वसनीय हुनुपर्ने उहाँको जोड थियो ।

चुनबाङ ऐतिहासिक रूपमा माओवादी आन्दोलनसँग जोडिएको क्षेत्र हो । त्यही पृष्ठभूमिमा प्रचण्डले रुकुम तथा छिमेकी जिल्ला रोल्पाका जनताले ‘हिंसा र कुशासनको चरित्र राम्रोसँग बुझेको’ उल्लेख गर्नुभयो । उहाँले विगतको सशस्त्र द्वन्द्व, त्यसपछिको शान्ति प्रक्रिया र संघीय गणतन्त्रको स्थापना यात्रालाई स्मरण गर्दै अबको चरण विकास र समृद्धिको हुनुपर्ने बताउनुभयो ।

“हामीले परिवर्तनका लागि ठूलो मूल्य चुकाएका छौँ,” उहाँले भन्नुभयो, “अब त्यो परिवर्तनलाई संस्थागत गर्दै जनताको जीवनस्तर उकास्ने जिम्मेवारी हामी सबैको हो।”
संयोजक प्रचण्डले रुकुम पूर्वलाई विकास र समाजवादको नयाँ नमुनाका रूपमा स्थापित गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याउनुभयो । स्थानीय उत्पादन, पूर्वाधार विस्तार, शिक्षा–स्वास्थ्य सेवाको पहुँच र रोजगारी सिर्जनालाई प्राथमिकता दिने योजना उहाँले उल्लेख गर्नुभयो ।

विशेषगरी ग्रामीण भेगमा सडक सञ्जाल विस्तार, कृषि आधुनिकीकरण र सहकारीमार्फत सामूहिक उद्यम प्रवद्र्धनलाई समाजवाद उन्मुख आर्थिक मोडेलको आधारका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो । यद्यपि, यी योजनाको कार्यान्वयन कसरी हुने भन्ने विस्तृत खाका कार्यक्रममा प्रस्तुत भएन ।

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको तयारी तीव्र भइरहेका बेला शीर्ष नेताहरू देशका विभिन्न भागमा पुगेर मतदाता समक्ष आफ्ना एजेन्डा प्रस्तुत गरिरहेका छन् । यस सन्दर्भमा प्रचण्डको सन्देशले दुईवटा स्पष्ट राजनीतिक रेखा खिचेको देखिन्छ । पहिलो, गणतन्त्र र संघीय संरचनाको रक्षा; दोस्रो, विकासको एजेन्डालाई मुख्य बहस बनाउने प्रयास ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, हिंसा र अस्थिरताको प्रसङ्ग उठाउँदै उहाँले मतदातामा ‘सुरक्षा र स्थिरता’को मनोविज्ञानलाई सम्बोधन गर्न खोज्नुभएको हुन सक्छ । ग्रामीण भेगका मतदाताका लागि स्थिर सरकार र निरन्तर विकास योजनाको सुनिश्चितता महत्वपूर्ण विषय मानिन्छ ।

माओवादी जनयुद्ध र २०६२÷६३ को जनआन्दोलनपछि नेपालमा गणतन्त्र स्थापना भएको हो । त्यसयता संविधान निर्माण, संघीय संरचना कार्यान्वयन र तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न भइसकेका छन् । तर, राजनीतिक अस्थिरता, सरकार परिवर्तनको आवृत्ति र विकास परियोजनामा ढिलासुस्ती जस्ता चुनौतीहरू अझै कायम छन् ।

यही पृष्ठभूमिमा प्रचण्डले ‘गणतन्त्र ल्याउनेहरू’ भन्ने शब्द प्रयोग गर्दै परिवर्तनको श्रेय आफू नेतृत्वको आन्दोलनलाई दिएको सन्देश स्पष्ट हुन्छ । यद्यपि, विपक्षी दलहरूले गणतन्त्रको संस्थागतकरणमा सबै राजनीतिक शक्तिको योगदान रहेको दाबी गर्दै आएका छन् ।

कार्यक्रममा सहभागी स्थानीय बासिन्दाहरूले रोजगारी, शिक्षा र स्वास्थ्य पूर्वाधार सुधारलाई प्राथमिक अपेक्षाका रूपमा राखेको देखिन्थ्यो । कतिपयले विगतमा घोषणा गरिएका योजनाहरू समयमै पूरा नभएको गुनासो पनि गरेका थिए ।

राजनीतिक भाषण र जनअपेक्षाबीचको दूरी घटाउने चुनौती सबै दलका उम्मेदवारका लागि समान रूपमा उपस्थित छ । चुनावी अभियानका क्रममा गरिने वाचा कार्यान्वयनको चरणमा पुग्दा बजेट, प्रशासनिक क्षमता र नीतिगत निरन्तरताको आवश्यकता पर्छ ।

चुनबाङबाट आएको प्रचण्डको उद्‍घोष केवल चुनावी नारा मात्र नभई राजनीतिक ध्रुवीकरणको संकेतका रूपमा पनि व्याख्या गर्न सकिन्छ । आगो र ध्वंसको प्रतीकात्मक प्रयोगमार्फत उहाँले विपक्षी रणनीतिलाई अस्वीकार गर्दै आफूलाई स्थिरता र उपलब्धिको प्रतिनिधि शक्तिका रूपमा प्रस्तुत गर्न खोज्नुभएको देखिन्छ ।

आगामी निर्वाचनले मतदाताको प्राथमिकता स्पष्ट पार्नेछ उनीहरू परिवर्तनको निरन्तरतामा विश्वास गर्छन् वा नयाँ विकल्पको खोजीमा छन् । तर, जे भए पनि लोकतान्त्रिक अभ्यासको सार शान्तिपूर्ण प्रतिस्पर्धा र जनमतको सम्मानमा निहित छ ।

रुकुम पूर्वको चुनबाङबाट व्यक्त गरिएको सन्देशले यही मूल भाव दोहोर्याएको छ । राजनीतिक प्रतिस्पर्धा हुन सक्छ, मतभेद हुन सक्छ, तर अन्ततः निर्णय जनताकै हातमा हुन्छ । गणतन्त्रको रक्षा र विकासको मार्ग कुन शक्तिले विश्वसनीय रूपमा अघि बढाउन सक्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर अब मतपेटिकामार्फत आउनेछ ।