सिटीपोष्ट
काठमाडौँ, ३ फागुन । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौं ले १३ बुँदे सार्वजनिक अनुरोध जारी गर्दै महाशिवरात्रिमा बहुमूल्य गरगहना लगाएर मन्दिर नआउन आग्रह गरेको छ । महाशिवरात्रि जस्तो धार्मिक पर्व नजिकिँदै गर्दा राजधानीको सुरक्षा संयन्त्र सक्रिय बनेको छ । विशेषगरी पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा लाखौँ भक्तजनको उपस्थिति रहने अनुमानसँगै सुरक्षालाई थप कडाइका साथ व्यवस्थापन गर्न थालिएको हो । प्रहरी परिसरले दर्शनार्थीलाई सजग र अनुशासित रहन आह्वान गरेको छ ।
महाशिवरात्रि पर्व हिन्दु धर्मावलम्बीका लागि अत्यन्त श्रद्धा र आस्थाको दिन हो । प्रत्येक वर्ष देश–विदेशबाट हजारौँ साधुसन्त, तीर्थयात्री र सर्वसाधारण झजन काठमाडौँ आइपुग्ने गर्छन् । ठूलो भीडभाड हुने भएकाले सुरक्षाका दृष्टिले चुनौतीपूर्ण अवस्था सिर्जना हुने सम्भावना रहन्छ । यसैलाई मध्यनजर गर्दै प्रहरीले यसपटक विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेको हो ।
प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक पवनकुमार भट्टराईका अनुसार चोरी, पाकेटमारी तथा लुटपाटका घटना हुनसक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै बहुमूल्य गरगहना नलगाउन आग्रह गरिएको छ । महँगा मोबाइल, क्यामरा वा अन्य मूल्यवान सामग्री नल्याउन सुझाइएको छ । भीडभाडमा सानातिना असावधानीले ठूलो क्षति निम्त्याउन सक्ने भएकाले आफ्ना सरसामानको सुरक्षामा स्वयं जिम्मेवार बन्न प्रहरीले आग्रह गरेको छ ।
मन्दिर परिसरको मर्यादा र व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित राख्न झोला नल्याउन, प्लास्टिकजन्य सामग्री प्रयोग नगर्न तथा दूध, गङ्गाजल जस्ता पूजासामग्रीका लागि सिसाका भाँडा प्रयोग नगर्न पनि आग्रह गरिएको छ। फुट्ने भाँडाले दुर्घटनाको जोखिम बढाउने र भीडमा अफ्ठ्यारो अवस्था सिर्जना गर्ने भएकाले यसमा विशेष ध्यान दिन भनिएको हो ।
त्यस्तै मन्दिर प्राङ्गणभित्र मोबाइल फोन, क्यामरा लगायतका सामग्री प्रयोग पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ । छालाजन्य वस्तु, जुत्ता–चप्पल, ज्याकेट वा कम्मरपेटी लगाएर मन्दिर प्रवेश गर्न नपाइने भएकाले तोकिएको सुरक्षित स्थानमा राखेर मात्रै दर्शन गर्नुपर्ने व्यवस्था कायम गरिएको छ ।
दर्शनका लागि आउने भक्तजनले तोकिएको कक्षमा जुत्ता–चप्पल राखेर मात्रै प्रवेश गर्नुपर्नेछ । दर्शन मार्गअनुसार छुट्टाछुट्टै जुत्ता–चप्पल कक्षको व्यवस्था गरिएकाले त्यसको पालना गर्न प्रहरीले अनुरोध गरेको छ ।
महाशिवरात्रिको दिन बिहानैदेखि रातिसम्म निरन्तर भीड लाग्ने भएकाले दर्शनपश्चात् मन्दिर परिसर छिटो छाड्न अनुरोध गरिएको छ । अनावश्यक समय बिताउँदा घुइँचो बढ्ने र अरू भक्तजनलाई असहज हुने भएकाले सहयोग र समन्वय गर्न आग्रह गरिएको हो ।
दर्शनका लागि कुनै विशेष टिकट वा पासको व्यवस्था नगरिएको स्पष्ट पारिएको छ । पङ्क्तिबद्ध रूपमा दर्शन गर्न र पङ्क्तिमा बस्दा अरूको अधिकार हनन नहुने व्यवहार गर्न पनि अनुरोध गरिएको छ । यसले सामाजिक अनुशासन कायम राख्नुका साथै समतामूलक दर्शन सुनिश्चित गर्ने विश्वास प्रहरीको छ ।
भीडभाडमा शारीरिक अस्वस्थता देखिन सक्ने भएकाले स्वास्थ्य शिविरको व्यवस्था गरिनेछ । कुनै तीर्थयात्री अस्वस्थ भएमा नजिकको स्वास्थ्य शिविरमा सम्पर्क गर्न आग्रह गरिएको छ । त्यस्तै कुनै व्यक्ति वा सामान हराएमा, वा अन्य समस्या आइपरेमा तत्काल प्रहरी शिविर वा खोजखबर कक्षमा जानकारी दिन भनिएको छ ।
प्रहरीले विशेष गरी पाकेटमाराबाट सावधान रहन सुझाव दिएको छ । यस्ता गतिविधि पर्वको अवसरमा सक्रिय हुन सक्ने भएकाले सचेत रहनुपर्ने अवस्था रहेको उल्लेख गरिएको छ ।
मन्दिर र मेला क्षेत्रलाई स्वच्छ राख्नु सबैको साझा दायित्व भएको प्रहरीले स्मरण गराएको छ । जथाभावी फोहोर नगर्न, तोकिएको स्थानमा रहेका शौचालय प्रयोग गर्न तथा प्लास्टिकजन्य सामग्री प्रयोग नगर्न आग्रह गरिएको छ । धार्मिक आस्थाको केन्द्रलाई स्वच्छ राख्नु नागरिकको संस्कार र जिम्मेवारीसँग जोडिएको विषय भएकाले यसमा विशेष सचेतना आवश्यक देखिन्छ ।
साथै शारीरिक रूपमा अशक्त, ज्येष्ठ नागरिक तथा बालबालिकालाई सहज दर्शनका लागि सहयोग गर्न अपिल गरिएको छ । धार्मिक पर्व केवल व्यक्तिगत आस्थाको विषय नभई सामाजिक सहकार्य र सहअस्तित्वको उदाहरण पनि भएकाले सहानुभूति र सहयोगी भावना अपनाउन प्रहरीले आग्रह गरेको छ ।
महाशिवरात्रि नेपालकै सबैभन्दा ठूलो धार्मिक जमघटमध्ये एक हो । विगत वर्षहरूमा लाखौँ भक्तजनको उपस्थिति हुने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ । ठूलो संख्यामा मानिसको उपस्थितिले सुरक्षा, यातायात, सरसफाइ र स्वास्थ्य व्यवस्थापनमा चुनौती थपिने गर्छ । यस कारण सुरक्षाकर्मीको उपस्थितिलाई प्रभावकारी बनाउनु अपरिहार्य मानिन्छ ।
धार्मिक स्थलहरूमा हुने भीड व्यवस्थापन केवल सुरक्षा प्रश्न मात्र नभई मानवअधिकार र सार्वजनिक व्यवस्थापनको विषय पनि हो । सन्तुलित व्यवस्थापनले आस्था र अनुशासन दुवैको सम्मान गर्नुपर्छ । यसपटक जारी गरिएको १३ बुँदे अनुरोधले यही सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास गरेको देखिन्छ । एकातिर श्रद्धालुहरूको धार्मिक स्वतन्त्रताको सम्मान, अर्कोतर्फ सार्वजनिक सुरक्षाको प्रत्याभूति ।
सुरक्षाको दायित्व केवल प्रहरीको मात्र होइन, प्रत्येक नागरिकको पनि हो । भक्तजन स्वयं सजग बनेर नियम पालना गरेमा सम्भावित जोखिम न्यून गर्न सकिन्छ । भीडमा सानो असावधानीले ठूलो दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ भन्ने तथ्यलाई स्मरण गर्दै संयमता र अनुशासनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ ।
महाशिवरात्रि श्रद्धा, भक्ति र आत्मशुद्धिको पर्व हो । यस अवसरमा भौतिक प्रदर्शनभन्दा आध्यात्मिक अनुभूति नै मुख्य हुन्छ । गरगहना वा महँगा सामग्री प्रदर्शन गर्नु धार्मिक भावनासँग मेल नखाने पक्ष पनि हुन सक्छ । प्रहरीको अनुरोधलाई यसै सन्दर्भमा पनि हेर्न सकिन्छ । सुरक्षा मात्र होइन, सरलता र संयमको सन्देशका रूपमा ।
आसन्न महाशिवरात्रि पर्वलाई सुरक्षित, मर्यादित र व्यवस्थित बनाउन जारी गरिएका निर्देशहरू केवल प्रशासनिक औपचारिकता होइनन्, सामूहिक सुरक्षाको साझा प्रतिबद्धता हुन् । लाखौँ भक्तजनको आस्थालाई सम्मान गर्दै शान्तिपूर्ण वातावरणमा पर्व सम्पन्न गराउनु राज्य संयन्त्र र नागरिक दुवैको दायित्व हो ।
यदि प्रत्येक श्रद्धालुले जारी गरिएको अनुरोधलाई जिम्मेवारीपूर्वक पालना गरे, अनुशासन र सहयोगी भावना अपनाए, भने पर्व अझ सुरक्षित र गरिमामय रूपमा सम्पन्न हुन सक्नेछ । आस्थाको केन्द्रमा अनुशासन र सचेतना जोडिँदा मात्र धार्मिक उत्सवले समाजमा सकारात्मक ऊर्जा र सद्भावको सन्देश दिन सक्छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्